Site logo



7 tips om je kind te ondersteunen bij de overgang naar de middelbare school

“Verdriet is de beste opleiding. Je kunt verder zien door een traan dan door een telescoop.” Lord Byron

De overgang naar de middelbare school is vaak een grote verandering. Na acht jaar basisschool in veelal dezelfde klas met dezelfde vriendjes, klasgenootjes en vertrouwde meesters en juffen, komt daar ‘ineens’ een einde aan. 

Dit kan gepaard gaan met met veel emoties en onzekerheden, zoals verdriet en gemis van het oude vertrouwde, maar ook blijdschap en enthousiasme voor het nieuwe wat komen gaat. Loslaten, een nieuwe start. Je kan stellen dat dit allemaal tekenen zijn van rouw. En kinderen dus ook een rouwproces doorlopen richting het einde van het schooljaar. De een zal er makkelijker doorheen gaan dan de ander, maar wellicht geeft dit artikel wat herkenning en tips voor diegenen die hier ook mee worstelen.  

 

1. Onderdruk de emoties niet

Geef ruimte aan de emoties van je kind en laat je kind vertellen wat hem of haar dwars zit en wat de zorg zijn. 
 
Zelf hebben mijn man en ik gemerkt dat dit laatste schooljaar hier in huis niet zonder slag of stoot gaat. Waar onze zoon (groep 8) een half jaar geleden nog opgetogen rondliep bij de open dag van zijn nieuwe school en zin had om nieuwe vriendjes te maken, begint hij het de laatste weken steeds spannender te vinden nu het afscheid dichterbij komt. Ook de onzekerheid en onduidelijkheid wat hem op de nieuwe school allemaal te wachten staat, brengen veel onrust en verdriet met zich mee. 
 

2. Normaliseer de gevoelens van je kind

Niks is gek of raar maar mag er zijn omdat het gevoeld wordt. 

Hier kun je het duale procesmodel van Stroebe en Schut herkennen, zie afbeelding. 

 

 

In dit rouwmodel is aandacht voor zowel de verliesgericht als herstelgerichte benadering. Hierin wordt aangegeven dat de rouwende, de scholier in dit geval, een weg moet zien te vinden in het omgaan met het verlies van de basisschool en het loslaten van relaties aan de ene kant en het aangaan van nieuwe ervaringen en relaties aan de andere kant. Dit gebeurt vaak in een pendelbeweging tussen deze twee werelden, de een is een verliesgericht en de ander herstelgericht. Het is als het ware een balans vinden tussen deze bewegingen en hiermee het verlies te verweven in het huidige leven.  

 

3. Probeer de tijd in stukjes op te knippen

Dus per week of per dag kijken hoe het gaat en wat er nodig is. 
 
Onze zoon is een gevoelige jongen die heel sterk in contact staat met zijn belevingswereld en gevoel. Hij kan feilloos benoemen wat deze veranderingen met hem en doen en uit zich in zowel woorden als tranen. Manu Keirse en Luuc Smit zeggen hierover in hun nieuwst boek ‘Rouwen is liefde’:  “Emotionele veerkracht ontstaat wanneer mensen vaardigheden ontwikkelen om adequaat te leren omgaan met verlies, verdriet en heftige emoties. Taal geven aan emoties kan helpen om onbewuste emoties naar een bewust niveau te brengen, met als doel zelfreflectie te ontwikkelen.” 
 
 
 4. Geef houvast en structuur
Maak bijvoorbeeld samen een week- of maandplanning in een overzicht en laat de creativiteit de vrije loop. Door er samen aan te werken wordt het voor je kind tastbaar en iets van hem of haar zelf. 
 
De laatste weken komt onze zoon regelmatig zichtbaar geëmotioneerd op school aan. De verschillen in hoe de juffen ermee omgaan zijn groot. De ene juf geeft hem even de ruimte en praat erover, met zowel onze zoon als in de klas. Zodat de klasgenootjes ook begrijpen wat er aan de hand is en herkenning vinden in deze spannende periode. Een andere juf is eerder geneigd de tranen we te poetsen en te verzuchten ‘daar gaan we weer, er is niks aan de hand. Veeg je tranen weg en door.’ Onze zoon voelt hierdoor heel goed aan bij wie hij wel of liever niet praat over zijn verdriet.  Het bespreekbaar en tastbaar maken helpt hem erg in dit proces merken we.  


5. Vraag je kind wat hij of zij nodig heeft
Ze weten vaak meer dan je soms denkt! Is het een knuffel, geef die dan. Is er even rust nodig, respecteer dit dan. 
 
Vaak is het ongemak en de machteloosheid die we als volwassenen zelf voelen bij verdriet, wat maakt dat we er moeilijk mee om kunnen gaan en het liever uit de weg gaan. Ook hebben we als volwassenen vaak ook niet geleerd hoe we op een goede manier met emoties en verdriet om kunnen gaan. Keirse zegt hierover in zijn boek ‘Helpen bij verlies en verdriet’: “Je kunt pas omgaan met verdriet van kinderen en hen helpen als je zelf toegang hebt tot je eigen emoties, als je enige kennis hebt van wat verdriet met kinderen doet en als je zelf hebt geleerd om om te gaan met verdriet.” 
 
Ook zijn we het zelf niet altijd gewend om om hulp te vragen terwijl dit natuurlijk voor degene om je heen ontzettend behulpzaam kan zijn om je te ondersteunen in een rouwproces. Vraag daarom aan je kind wat hij of zij nodig heeft op verschillende momenten. 

Meer lezen over hoe rituelen kunnen helpen bij rouw?

6. Blijf samen bewegen

Beweging is altijd een goed idee om uit je hoofd en in je lijf te komen. Dus blijf lekker sporten, ravotten of samen fietsen of wandelen en een ijsje halen.  Zo simpel kan het soms ook zijn!

 

7. Zoek samen naar een persoonlijk ritueel 

Een ritueel dat bij je kind past kan worden ingezet om goed om met het afscheid om te gaan. 
 
‘Rituelen zijn een soort publieke erkenning van belangrijke overgangen voor leden van de gemeenschap. Je moet zinvol afronden om ruimte en emotionele energie op te bouwen voor de toekomst.’ (Keirse, Helpen bij verlies en verdriet). Mooi dat scholen er vaak al goed op in zijn gespeeld en groep 8 in het teken van afsluiting en afscheid nemen met elkaar staan. Dit gebeurt door allerlei mooie, leuke rituelen zoals o.a. het schoolkamp en de musical. Het kan helpen om samen met je kind ook naar persoonlijke rituelen te kijken, bijvoorbeeld het maken van een fotoboekje als herinnering om naar terug te kijken. 
 
 
 
Artikel geschreven door onze professional Dorien Gomes Santos.
 
Dorien Gomes Santos is een psychosociaal therapeut en gespecialiseerd in verlies en rouw. Zij werkt vanuit haar eigen praktijk Zuiver in Veghel en zet zich o.a. samen met Dearly in om verlies en rouw meer bespreekbaar te maken in de maatschappij. 

Bekijk hier welke rouwprofessional goed bij jou en jouw situatie past

0
    Uw mandje
    Uw wagen is leegTerug naar de winkel